Τετάρτη 27 Μαΐου 2026

Ο ρόλος των Μηχανικών του Δημοσίου: Υπερασπιστές του Περιβάλλοντος ή «Διεκπεραιωτές» Επενδύσεων;

Η Οδηγία της ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ προς τους/τις μηχανικούς του δημοσίου των Υπηρεσιών και των Συμβουλίων του Υπουργείου Πολιτισμού (https://url.it.uoi.gr/1f), οι οποίοι/ες εξετάζουν ζητήματα πολεοδομικού χαρακτήρα στο πλαίσιο ελέγχων, βάσει του ν. 4858/21, προβληματίζει έντονα ως προς τα αποτελέσματα που μπορεί να επιφέρει στο δομημένο περιβάλλον και στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Τα τελευταία χρόνια οι δημόσιες υπηρεσίες παρουσιάζουν τεράστια κενά και ελλείψεις στη στελέχωση από μηχανικούς όλων των ειδικοτήτων, λόγω των διαχρονικών πολιτικών αυτής και των προηγούμενων κυβερνήσεων υποστελέχωσης στο δημόσιο τομέα καθώς και των καθηλωμένων αμοιβών σε σχέση πάντα με τις ευθύνες που καλούνται να αναλάβουν κατά την εκπόνηση μελετών, στην κατασκευή δημόσιων έργων καθώς και σε ευθύνες που σχετίζονται με την πρόληψη φυσικών καταστροφών. Ταυτόχρονα με τη διαπιστωμένη υποστελέχωση, πραγματοποιείται σταδιακά η διάλυση των δημόσιων υπηρεσιών, με κατεύθυνση τη συρρίκνωση των ελέγχων και την επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων.

Σταδιακά εκχωρούνται αρμοδιότητες του δημοσίου στον ιδιωτικό τομέα. Συστήνονται μητρώα ιδιωτών μηχανικών, για τον Προσεισμικό έλεγχο δημοσίων κτηρίων, για τον έλεγχο των ιδιωτικών οικοδομών από Ελεγκτές δόμησης, έχουν νομοθετηθεί Ιδιωτικοί φορείς επίβλεψης(ΙΦΕ) δημοσίων έργων και Μητρώο πιστοποιημένων μηχανικών κτηματολογίου. Οι δε πρόσληψη συμβούλων ιδιωτών μηχανικών, ως «υποβοήθηση» των τεχνικών υπηρεσιών, για κάθε μεγάλο δημόσιο έργο αποτελεί πλέον κανονιστικό πλαίσιο. Τα παραπάνω φυσικά ενέχουν τον κίνδυνο οι ελεγκτές να είναι και οι ελεγχόμενοι.

Σε αυτό το πλαίσιο οι συνάδελφοι μηχανικοί, οι οποίοι βρίσκονται στη διαδικασία ελέγχων πολεοδομικού χαρακτήρα υφίστανται εντατικοποίηση της δουλειάς, ιδιαίτερα λόγω της αυξημένης οικοδομικής πίεσης σε εκτός σχεδίου περιοχές, σε προστατευόμενες ζώνες και σε περιοχές αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, κυρίως στις τουριστικές περιοχές. Καταλαβαίνουμε ότι η οδηγία της ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ επιχειρεί να προστατέψει με ένα τρόπο τους /τις μηχανικούς, οι οποίοι/ες τις περισσότερες φορές λειτουργούν υπό πίεση.

Ωστόσο, με μια προσεκτικότερη ανάγνωση, η κατεύθυνση της ανακοίνωσης οδηγεί στην επιτάχυνση και απλοποίηση των αδειοδοτήσεων, και ευθυγραμμίζεται με τη λογική του «επιτελικού κράτους», που αντιμετωπίζει κάθε δημόσιο έλεγχο ως εμπόδιο για επενδυτικά σχέδια.

Ιδιαίτερα σε μια περίοδο έντονης εμπορευματοποίησης του χώρου, τουριστικοποίησης και πίεσης στις προστατευόμενες περιοχές, είναι εξαιρετικά προβληματικό να παρουσιάζονται περίπου ως περιττοί οι έλεγχοι του ΥΠΠΟ σε ζητήματα που αφορούν την προστασία του πολιτιστικού και δομημένου περιβάλλοντος.

Ως μηχανικοί δημόσιοι υπάλληλοι, οι οποίοι/ες δρούμε σε καθεστώς εσκεμμένης νομικής ασάφειας και διαρκών αλλαγών της πολεοδομικής νομοθεσίας, θεωρούμε ότι η στήριξη από τα συνδικαλιστικά όργανα και τους κλαδικούς φορείς θα ήταν πολύ βοηθητική, αλλά ίσως πρέπει να κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση.

Χρειάζεται παρέμβαση στην κατεύθυνση της προστασίας του περιβάλλοντος, της αγροτικής γης, των φυσικών πόρων, ιδιαίτερα του νερού, απέναντι στην τουριστικοποίηση των περιοχών προστασίας των οικοσυστημάτων και των αρχαιολογικών χώρων, καθώς και στην αστικοποίηση των εκτός σχεδίου περιοχών. Ιδιαίτερα στις τουριστικές περιοχές οι πιέσεις δεν προέρχονται μόνο από μικρά και μεσαία συμφέροντα αλλά κυρίως από τις αναπτύξεις με προνομιακούς όρους του μεγάλου κεφαλαίου μέσω των διάφορων πολεοδομικών εργαλείων του fast track σχεδιασμού και των ειδικών πολεοδομικών ρυθμίσεων.

Με τον τρόπο αυτό θα υποστηρίζονταν έμπρακτα και οι εργαζόμενοι/ες μηχανικοί του δημοσίου τομέα, που μέσα από τη δουλειά τους προσπαθούν να εφαρμόζουν τη πολεοδομική νομοθεσία υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ο ρόλος των μηχανικών του Δημοσίου δεν είναι να λειτουργούν ως “διεκπεραιωτές” των επενδύσεων, πολύ περισσότερο ως μηχανικοί των εργολάβων, αλλά να υπερασπίζονται το περιβάλλον, την πολιτιστική κληρονομιά και τις κοινωνικές ανάγκες, κάτι που πρέπει να υποστηρίζεται και να αναδεικνύεται σε κάθε ενέργεια και ανακοίνωση της ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ

facebook.com/aristeriparemvasimixanikon


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου